PRUSKIE KORPUSY ARMIJNE


Korpus ArmijnyDowództwoNumery dywizji
I K.A.Królewiec1, 2
II K.A.Szczecin3, 4
III K.A.Spandau5, 6
IV K.A.Magdeburg7, 8
V K.A.Poznań9, 10
VI K.A.Nysa11, 12
VII K.A.Wesel (?)13, 14
VIII K.A.Koblencja15, 16
Gwardyjski K.A.Spandau?, ?

Po 1866 roku, zgodnie z konstytucją Związku Północnoniemieckiego z kwietnia 1867 roku, utworzono następne 3 pruskie korpusy, stacjonujące m.in. w Szlezwiku, Holsztynie, Hanowerze i Hesji, a ponadto samodzielną dywizję Wielkiego Księstwa Hesji. W Saksonii powstał kolejny korpus, zorganizowany na wzór pruski.


Korpus ArmijnyDowództwoNumery dywizji
IX K.A.Rendsburg (?)17, 18
X K.A.?19, 20
XI K.A.?21,22, 25
Saski XII K.A.Drezno (?), Lipsk (?)23, 24

Jedenaście pruskich korpusów przydzielono do pięciu Armii (niem: Armee Abteilung):

  • I Armia (I K.A. i II K.A.)
  • II Armia (III K.A. i IV K.A.)
  • III Armia (V K.A. i VI K.A.)
  • IV Armia (VII K.A. i VIII K.A.)
  • V Armia (IX K.A. i X K.A.)

STRUKTURA KORPUSU ARMIJNEGO

  • Dywizja
    • Brygada piechoty
      • pułk piechoty (albo fizylierów, albo grenadierów) z trzema batalionami
      • pułk piechoty z trzema batalionami
    • Brygada piechoty
      • pułk piechoty z trzema batalionami
      • pułk piechoty z trzema batalionami
    • Brygada kawalerii
      • pułk kawalerii (czyli kirasjerów, albo dragonów, albo huzarów, albo ułanów) z czterema szwadronami
      • pułk kawalerii z czterema szwadronami
  • Dywizja
    • Brygada piechoty
      • pułk piechoty (albo fizylierów, albo grenadierów) z trzema batalionami
      • pułk piechoty z trzema batalionami
    • Brygada piechoty
      • pułk piechoty z trzema batalionami
      • pułk piechoty z trzema batalionami
    • Brygada kawalerii
      • pułk kawalerii (czyli kirasjerów, albo dragonów, albo huzarów, albo ułanów) z czterema szwadronami
      • pułk kawalerii z czterema szwadronami
  • Brygada Artylerii z 40 kompaniami (czyli 96 bateriami)
  • Batalion pionierów (z trzema kompaniami)
  • Batalion taborów (z dwiema kompaniami)

JEDNOSTKI WOJSKOWE


1 pp - Królewiec (?)
3 pp - Królewiec (?)
12 p dragonów - Gniezno
47 pp - Poznań (47 Pułk Piechoty = 2. Dolnośląski Pułk Piechoty König Ludwig III von Bayern)
49 pp - Gniezno
53 p art.polowej - Inowrocław
140 pp - Inowrocław
4 Dywizja - Bydgoszcz
9 Dywizja - Legnica (?)
10 Dywizja - Poznań
8 Brygada Artylerii - Koblencja
10 Brygada Artylerii - Rawicz
20 Brygada Piechoty - Leszno

14,18,19,21 pp

Przed I wojną światową w Olsztynie (Allenstein) stacjonowały:

  • 10. Wschodnio-Pruski Pułk Dragonów
  • 4. Wschodnio-Pruski Pułku Grenadierów
  • 75. Brygada Piechoty
  • 150. Pułk Piechoty
  • 151. Pulk Piechoty
  • 75. Pułk Artylerii Polowej
  • 146. Pułk Piechoty

Stan liczbowy żołnierzy w niektórych garnizonach ("Gazeta Olsztyńska" z 10 października 1896)

  • Królewiec - 11234
  • Gdańsk - 7951
  • Toruń - 7664
  • Grudziądz - 5607
  • Poznań - 5597
  • Bydgoszcz - 5430
  • Olsztyn - 3234
  • Gniezno - 3155
  • Inowrocław - 2053 żołnierzy

Dowódcy V K.A. - Poznań

  • - 1820 - Heinrich Thümen [1757-1826]
  • 1820-32 - Friedrich von Röder [1768-1834]
  • 1832-43 - Karl von Grolman [1777-1843]
  • 1843-48 - Ferdinand Colomb
  • 1848-51 - Karl von Brünneck [1786-1856]
  • 1851-56 - Tietzen und Henning
  • 1856-64 - Graf von Waldersee [1791-1873]
  • 1864-70 - Steinmetz
  • 1870-80 - Graf von Kirchbach [1809-77]
  • 1880-81 - von Pape
  • 1881-86 - von Stiehle
  • 1886-90 - von Alvensleben
  • 1890-? - Freiherr von Meerscheidt-Hullesem
  • ?-? - Freiherr von Hilgers
  • ?-? - von Bomsdorff
  • ?-1906 - von Stülpnagel
  • 1906-07 - von Kluck
  • 1907-11 - Graf von Kirchbach
  • 1911-14 - von Strantz
  • 1914-18 - von Bernhardt
  • 1918 - Fritz von Bock und Polach

Dowódcy III K.A. - Berlin

  • w 1902 - von Lignitz

Dowódcy I K.A. - Królewiec

  • 1825-32 - von Kraft
  • 1832-38 - Oldwig von Netzemer
  • 1839-42 - Friedrich Graf von Wrangel
  • 1842-54 - von Dohna
  • 1854-63 - ?
  • 1863-66 - Adolf von Bonin
  • 1866-73 - E. von Falckenstein
  • 1873-83 - Ch. von Barnekow
  • 1885-89 - von Kleist
  • 1889-91 - von Schellendorf

Dowódcy VIII K.A. - Koblencja

  • 1820 - Baron von Thielmann
  • 1852 - von Borstell
  • 1840 - von Thile
  • 1848 - Graf von Brandenburg
  • 1849 - von Hirschfeld
  • 1860 - von Bonin
  • 1865 - Herwath von Bittenfeld
  • 1870 - von Goeben
  • 1880 - von Thile
  • 1884 - Freiherr von Loë
  • 1895 - von Bülow
  • 1896 - Vogel von Falckenstein
  • 1897 - Friedrich Erbgrossherzog von Baden
  • 1902 - von Deines
  • 1907 - von Ploetz
  • 1913 - Tülff von Tschepe und Weidenbach
  • 1914 - Riemann
  • 1916 - Dieffenbach
  • 1917 - von Plüskow
  • 1917 - von Schöler

Niektóre oddziały około 1890 stacjonujące w Brandenburgii, w większości gwardyjskie:


Zapewne tak wyglądali pionierzy z 5 Batalionu Pionierów z Głogowa, który od 1820 roku stacjonował m.in. w Poznaniu i Toruniu. Kurtka mundurowa była granatowa z czarnymi mankietami i kołnierzem, spodnie czarne, buty, pas i ładownice czarne. Lamowanie munduru czerwone, a guziki białe. Naramienniki prawdopodobnie czerwone ze złotą cyfrą "2". Wyposażenie stanowiły: karabin Dreysego, bagnet i łopata przytroczona do plecaka oraz stalowa pikelhauba.
Rys. Mariusz Wojciechowski - X 1998.



Mariusz Wojciechowski
POCZTA/MAIL
mariusz@mariwoj.pl